 |
| Tổng hợp các phương pháp lao lắp dầm cầu |
Tổng hợp các phương pháp lao lắp dầm cầu: So
sánh, lựa chọn và ứng dụng thực tế
Trong
lĩnh vực xây dựng cầu đường, công tác lao lắp dầm cầu đóng vai trò quyết
định đến tiến độ – chất lượng – an toàn của toàn bộ dự án. Việc lựa chọn
đúng biện pháp thi công không chỉ giúp tối ưu chi phí mà còn đảm bảo hiệu quả
trong các điều kiện địa hình, thủy văn phức tạp.
Bài viết dưới đây tổng hợp 9 biện
pháp thi công dầm cầu phổ biến nhất hiện nay, kèm theo quy trình, ưu nhược
điểm và phạm vi áp dụng thực tế tại Việt Nam.
👉 Xem: Các Biện Pháp Thi Công Mố Trụ Cầu Dưới Nước Phổ Biến, An Toàn & Hiệu Quả 2026
1. Lao lắp dầm bằng cẩu
(cẩu bánh xích / cẩu bánh lốp)
Đặc điểm:
Đây là phương pháp phổ biến nhất tại Việt Nam,
sử dụng các loại cẩu có tải trọng lớn để nâng và đặt dầm vào vị trí thiết kế.
Quy trình chính:
- Vận chuyển
dầm đến chân cầu bằng xe siêu trường siêu trọng.
- Sử dụng 1
hoặc 2 cần cẩu lớn (công suất từ 50 – 300 tấn tùy trọng lượng dầm) để nâng
và đặt dầm lên gối cầu.
- Điều chỉnh vị trí dầm chính xác, liên kết
tạm thời rồi đổ bê tông mặt cầu.
Ưu điểm:
- Thi công nhanh, 6-10 dầm/ngày
nếu mặt bằng tốt
·
Thiết bị dễ huy động, chi phí hợp lý.
- Linh hoạt
với địa hình đô thị hoặc đường dẫn cao tốc.
- Phù hợp với
nhiều loại dầm (dầm I, dầm Super-T, dầm hộp…)
- Không cần lắp hệ ray,
giá đỡ phức tạp
Nhược điểm:
- Phụ thuộc vào mặt bằng
thi công.
- Chi phí thuê cẩu lớn với
dầm trọng lượng cao
- Giới hạn với dầm siêu
nặng (trên 100 tấn) hoặc nhịp dài.
- Khó áp dụng
tại khu vực địa hình phức tạp (sông sâu, khe núi)
- Yêu cầu
tính toán móc cáp, tải trọng cẩu cực kỳ chặt chẽ
Phạm vi áp dụng:
- Cầu nhỏ và trung
bình
- Cầu vượt đô thị, cầu
cạn, nơi có đường công vụ tiếp cận mố trụ. Dầm I, Super-T, U, dầm bản rỗng.
- Khu vực có mặt bằng rộng,
thuận lợi cho thiết bị
- Nền đất yếu,
địa hình sông nước không dùng được
 |
Lao lắp dầm bằng cẩu |
2. Lao lắp dầm bằng
giá long môn (Gantry Crane)
Đặc điểm:
Giá long môn là thiết bị chuyên dụng, di
chuyển trên hệ ray đặt dọc cầu để nâng và đặt dầm.
Quy trình chính:
Dầm được vận chuyển đến vị trí bằng xe goòng. Giá long môn kẹp nâng dầm lên,
di chuyển dọc ray đến đúng vị trí nhịp rồi hạ dầm.
Ưu điểm:
- Độ chính xác cao, khả
năng nâng hạ các phiến dầm có tải trọng cực lớn
- An toàn hơn so với cẩu
trong nhiều trường hợp
- Phù hợp với thi công
hàng loạt dầm. Năng suất 3-5 dầm/ngày
- Lao được dầm
dài đến 38m-40m, nặng 80-120 tấn
Nhược điểm:
- Chi phí đầu tư ban đầu
lớn
- Cần thời gian lắp dựng
thiết bị
- Cần mặt bằng
đỉnh trụ rộng để lắp ray
Phạm vi áp dụng:
- Dự án cầu lớn, nhiều
nhịp
- Công trình yêu cầu
tiến độ và tính lặp lại cao
- Cầu cạn,
đường dẫn cao tốc, nơi có địa hình tương đối bằng phẳng.
 |
Lao lắp dầm bằng giá long môn |
3. Lao lắp dầm bằng
giá 3 chân
Đặc điểm:
Dùng 3 chân thép đặt trên đỉnh mố/trụ. Dầm
được kéo trượt trên đường ray hoặc con lăn bằng hệ tời điện và puly. Khi dầm
đến vị trí, hạ dầm xuống gối bằng kích thủy lực.
Quy trình chính:
- Lắp dựng
giá 3 chân hoặc dàn giáo thép chắc chắn tại vị trí nhịp.
- Vận chuyển
và đặt dầm lên giá đỡ bằng cẩu.
- Điều chỉnh,
liên kết dầm rồi tháo dỡ giá sau khi bê tông mặt cầu đạt cường độ.
Ưu điểm:
- Không phụ thuộc vào
địa hình bên dưới (sông ngòi, thung lũng), tốc độ thi công nhanh.
- Chi phí đầu tư thấp,
thiết bị đơn giản
- Phù hợp công trình
vùng sâu, xa, mặt bằng chật hẹp
- Chủ động,
không phụ thuộc cẩu lớn
·
Dễ kiểm soát chất lượng liên kết.
Nhược điểm:
- Năng suất thấp, 1-2
dầm/ngày
- Yêu cầu nhân công có
kinh nghiệm, rủi ro mất an toàn cao nếu thao tác sai
- Chỉ phù hợp
dầm ≤ 60 tấn, nhịp ≤ 33m
- Tiến độ chậm
hơn so với giàn lao.
- Không phù
hợp với địa hình sông ngòi sâu hoặc lưu lượng giao thông cao.
Phạm vi áp dụng:
- Cầu nông thôn, cầu vượt
dân sinh, nhịp nhỏ, tải trọng nhẹ.
 |
Lao lắp dầm bằng giá 3 chân |
4. Lao lắp dầm bằng xe lao dầm (Launching Girder)
Đặc điểm:
Xe lao dầm là một hệ đà giáo di động. Xe tự di
chuyển qua nhịp đã thi công, tự lấy dầm từ xe vận chuyển phía sau, đưa dầm ra
phía trước và hạ dầm vào vị trí.
Quy trình chính:
- Xe lao di
chuyển đến vị trí nhịp mới.
- Cấp dầm từ
dưới lên (bằng cẩu phụ hoặc goòng).
- Giàn lao
nâng và dịch chuyển dầm vào đúng vị trí, hạ từ từ xuống gối.
- Sau khi lắp
xong nhịp, giàn lao di chuyển sang nhịp tiếp theo.
Ưu điểm:
- Không phụ thuộc địa
hình bên dưới (sông sâu, giao thông phức tạp), tốc độ thi công nhanh.
- Giảm thiểu ảnh hưởng
đến môi trường và giao thông bên dưới
- Hiệu quả cao với cầu
dài , nhiều nhịp liên tục.
- Phù hợp
công trình vùng sâu, xa, mặt bằng chật hẹp
- Lao được dầm
38m, 40m, 42m nặng đến 180 tấn
- Không cần
đường công vụ dưới cầu, thi công được trên sông, đầm lầy
Nhược điểm:
- Chi phí đầu tư/huy động
thiết bị rất lớn, hàng chục tỷ đồng
- Chỉ hiệu quả khi số
lượng nhịp lớn >20 nhịp
- Đòi hỏi đội
ngũ kỹ thuật vận hành trình độ cao
- Thời gian
chuẩn bị ban đầu dài hơn.
Phạm vi áp dụng:
- Cầu vượt đô thị
- Cầu qua sông lớn, địa
hình khó tiếp cận
- Các dự án
cao tốc Bắc Nam, Vành đai 3, Vành đai 4. Gần như mặc định cho dầm Super-T
38.2m.
 |
Lao lắp dầm bằng xe lao dầm |
5. Lao lắp dầm bằng
phương pháp đẩy (Incremental Launching)
Đặc điểm:
Dầm được đúc tại bãi đúc phía sau mố và được
đẩy dần ra phía trước qua các trụ cầu.
Quy trình chính:
Toàn bộ dầm được đúc trong một bãi đúc nằm ở một đầu cầu (sau mố). Sau khi
đúc xong từng đoạn, hệ thống kích thủy lực công suất lớn sẽ đẩy toàn bộ khối
dầm trượt trên các gối tạm ra phía các trụ.
Ưu điểm:
- Kiểm soát chất lượng
tốt (đúc tại chỗ)
- Không cần thiết bị
nâng lớn
- Phù hợp với cầu có
tuyến thẳng
Nhược điểm:
- Không phù hợp với cầu
cong hoặc hình học phức tạp
- Cần thiết kế đặc biệt
cho giai đoạn thi công
Phạm vi áp dụng:
- Cầu bê tông dự ứng lực
nhịp liên tục
- Tuyến cầu thẳng, dài
6. Phương pháp thi
công Đúc Hẫng Cân Bằng (Balanced Cantilever Method)
Đặc điểm:
Đúc hoặc lắp từng đốt dầm đối xứng qua trụ.
Dùng xe đúc hẫng hoặc cẩu gác lên phần dầm đã xong. Dùng cho cầu vượt sông lớn.
Quy trình chính:
- Đúc đốt
đầu tiên tại đỉnh trụ.
- Sử dụng
xe đúc di động (Form Traveller) để đúc đối xứng từng đốt hai bên, căng cáp
dự ứng lực dần dần.
- Kết nối
các nhịp sau khi đúc xong.
Ưu điểm:
·
Không cần dầm đúc sẵn lớn, phù hợp nhịp siêu dài
và địa hình phức tạp (sông sâu, không cần đà giáo dưới sông).
·
Cấu trúc vững chắc, thẩm mỹ cao.
Nhược điểm:
- Tiến độ chậm hơn, đòi
hỏi kiểm soát biến dạng và ứng suất chặt chẽ.
- Chi phí kỹ thuật cao.
Phạm vi áp dụng:
- Cầu vượt sông lớn, cầu
dây văng, cầu có khẩu độ nhịp trên 50m.
7. Lao lắp dầm bằng hệ xe goòng kéo (Skidding / Rolling)
Đặc điểm:
Dầm được đặt lên hệ con lăn hoặc ray, sau đó
kéo trượt vào vị trí bằng tời hoặc kích.
Ưu điểm:
- Chi phí thấp hơn so với
thiết bị hiện đại
- Có thể tận dụng thiết
bị sẵn có
Nhược điểm:
- Tốc độ chậm
- Độ an toàn phụ thuộc
nhiều vào tổ chức thi công
Phạm vi áp dụng:
- Công trình nhỏ
- Điều kiện thi công hạn
chế
 |
Lao lắp dầm bằng hệ xe goòng kéo |
8. Lao lắp dầm bằng trực thăng (hiếm gặp)
Đặc điểm:
Sử dụng trực thăng nâng dầm vào vị trí lắp
đặt.
Ưu điểm:
- Thi công được ở khu
vực cực kỳ khó tiếp cận
Nhược điểm:
- Chi phí rất cao
- Yêu cầu kỹ thuật đặc
biệt
Phạm vi áp dụng:
- Khu vực núi cao,
không có đường tiếp cận
9. Thi công dầm đổ tại
chỗ trên hệ đà giáo (Cast-in-place on falsework)
Đặc điểm:
Dầm cầu được đổ bê tông trực tiếp tại vị
trí thiết kế, sử dụng hệ đà giáo – ván khuôn – chống đỡ tạm để định
hình kết cấu trong quá trình thi công.
Quy trình chính:
- Lắp đặt
hệ đà giáo: Xây dựng hệ thống khung đỡ (giàn giáo) bằng thép cường độ cao
dựa trên nền đất đã được gia cố hoặc tựa vào các trụ cầu.
- Lắp dựng
ván khuôn & cốt thép: Ván khuôn được lắp đặt phía trên đà giáo để tạo
hình cho dầm (thường là dầm hộp hoặc dầm bản).
- Đổ bê
tông & Căng kéo: Bê tông được đổ trực tiếp vào khuôn. Sau khi bê tông
đạt cường độ, kỹ sư tiến hành căng cáp dự ứng lực (nếu có).
- Tháo dỡ
đà giáo: Sau khi dầm đã tự chịu lực được, hệ thống đà giáo sẽ được hạ xuống
và chuyển sang nhịp tiếp theo.
Ưu điểm:
- Không
cần thiết bị nâng hạ lớn như cẩu hay xe lao dầm
- Phù hợp với địa
hình phức tạp, khó vận chuyển dầm đúc sẵn
- Linh hoạt với kết
cấu dầm phức tạp, cầu cong, cầu đặc biệt
- Chất lượng bê tông dễ
kiểm soát nếu tổ chức tốt
- Dầm cầu
có độ cứng và tính toàn khối rất tốt do hạn chế được các mối nối lắp ghép.
- Thi công
được dầm hộp liên tục nhịp 40m, 60m, 80m… mà xe lao dầm không làm được
Nhược điểm:
- Thời
gian thi công dài hơn do phải lắp dựng đà giáo và chờ bê
tông đạt cường độ, 1 nhịp mất 25-45 ngày
- Phụ thuộc nhiều vào
điều kiện thời tiết
- Nguy cơ mất an toàn
nếu hệ đà giáo không được thiết kế và kiểm soát tốt. Đặc biệt với cầu cao
>15m, nền đất yếu phải xử lý móng đà giáo
- Khó thực
hiện tại nơi có nước sâu, địa hình hiểm trở hoặc bùn lầy khó đặt chân đà
giáo.
- Hệ thống
đà giáo chiếm dụng không gian bên dưới gầm cầu trong thời gian dài, gây cản
trở giao thông bên dưới (nếu có). Không thi công được nếu phía dưới là đường
đang khai thác, sông có tàu bè
- Tốn kém
chi phí cho hệ đà giáo, ván khuôn và nhân công lắp dựng.
Phạm vi áp dụng:
- Cầu nhỏ đến trung
bình
- Khu vực khó
tiếp cận bằng thiết bị lớn
- Dầm hộp liên tục: Nhịp
40-80m trên cạn. Cầu cạn đô thị, cầu vượt sông.Dầm bản rỗng:
- Nhịp
15-25m, đổ tại chỗ cho các cầu nhỏ, ít nhịp.
- Cầu
cong, cầu chéo góc: Hình dạng phức tạp không đúc sẵn được.
 |
Thi công dầm đổ tại chỗ trên hệ đà giáo |
👉 Xem: Thi Công Đường Trên Đất Yếu: Tổng Hợp Các Biện Pháp Kỹ Thuật Hiệu Quả Nhất 2026
So sánh nhanh các biện pháp
|
Biện pháp |
Chi phí |
Tốc độ |
Địa hình áp dụng |
Độ phổ biến |
|
Cẩu |
Trung bình |
Nhanh |
Dễ |
Rất cao |
|
Long môn |
Cao |
Nhanh |
Trung bình |
Cao |
|
Xe lao dầm |
Rất cao |
Rất nhanh |
Khó |
Cao |
|
Đẩy dầm |
Cao |
Trung bình |
Tuyến thẳng |
Trung bình |
|
Đúc hẫng cân bằng |
Rất cao |
Nhanh |
Khó |
Cao |
|
Goòng kéo |
Thấp |
Chậm |
Hạn chế |
Thấp |
|
Đổ tại chỗ (đà giáo) |
Trung bình |
Chậm |
Rất linh hoạt |
Rất cao (VN) |
Kinh nghiệm lựa chọn biện pháp thi công
Khi
lựa chọn phương án, cần cân nhắc:
- Loại dầm và chiều dài nhịp
- Địa hình – thủy văn
- Mặt bằng thi công
- Tiến độ dự án
- Chi phí thiết bị
Kết luận
Việc lựa chọn đúng biện pháp thi công lao lắp dầm cầu là yếu tố then chốt
giúp dự án đạt hiệu quả cao về chi phí –
tiến độ – an toàn. Trong xu hướng hiện đại, các công nghệ như xe lao dầm và đúc hẫng sẽ ngày càng
chiếm ưu thế ở các dự án lớn, trong khi đổ
tại chỗ và cẩu vẫn là giải pháp chủ đạo tại Việt Nam.
📥 Tài liệu bản vẽ các phương pháp lao lắp dầm cầu
Nhằm hỗ trợ kỹ sư thiết kế, cán bộ kỹ thuật hiện trường, nhà thầu thi công và sinh viên ngành cầu đường, chúng tôi cung cấp trọn bộ 6 phương pháp lao lắp dầm cầu phổ biến nhất hiện nay dưới dạng hồ sơ bản vẽ và biện pháp thi công thực tế.
Bộ tài liệu được biên soạn theo hướng dễ áp dụng – sát công trường – có thể tham khảo trực tiếp cho hồ sơ biện pháp thi công.
📌 Lưu ý quan trọng
- Tài liệu mang tính tham khảo kỹ thuật và ứng dụng thực tế, cần được kiểm tra, hiệu chỉnh theo điều kiện từng dự án.
- Các bản vẽ có thể sử dụng làm mẫu hồ sơ biện pháp thi công, thuyết minh kỹ thuật hoặc đào tạo nội bộ.
-
Nên rà soát lại theo:
- chiều dài nhịp
- tải trọng dầm
- địa hình thủy văn
- điều kiện mặt bằng công trường
⬇️ Tải về tại đây: Link Download
